ساعت 5 صبح به اتفاق آقای هولاکویی مدیر فروش کارخانه آب معدنی بیشه به سمت استان لرستان حرکت کردیم پس از طی مسیری پر پیچ و خم و طولانی به خرم آباد رسیدیم. روستای رباط در کیلومتر 17 جاده خرم آباد به الشتر واقع شده است.چشمه این روستا حدود 200 سال است که آب منطقه را تامین می کند.

آب معدنی بیشه از این چشمه کهن که دبی 180 لیتری در ثانیه دارد تولید می شود.البته با توجه به حق آبه منطقه مجوز کارخانه برای برداشت 30 لیتر آب در ثانیه از چشمه صادر گردیده است.طی نشستی  که با جناب آقفای احمد رشیدی رییس هیات مدیره و آقای خواجوی قائم مقام مدیر عامل در محل کارخانه داشتیم ایشان مختصری درباره شروع فعالیت و تولید آب معدنی بیشه این چنین توضیح دادند.

در سال1380 چشمه رباط ثبت شد و چشمه زیر نظر مستقیم معاونت غذا و دارو و کارشناسان امور آب استان بهسازی شد.موافقت اصولی در همان زمان دریافت شد. سوله کارخانه با تجهیزات کامل در مدت زمان یک سال  یعنی از پایان سال 1380 تا پایان سال 1381 ساخته شد. در حین ساخت سوله ماشین آلات انتخاب ،           LC  باز شد و در نیمه دوم سال 1382 ماشین آلات نصب گردید. سالن تولید دارای 4500 متر مربع و انبار ممحصولات  دارای 1200 متر مربع مساحت است.انتخاب ماشین آلات با مد نظر قرار دادن کیفیت محصول برای صادرات، سرعت بالای تولید و خدمات پس از فروش انجام شد. اولویت خرید تجهیزات و ماشین آلات تولید پریفرم، درب و خط بسته بندی بهترین تکنولوژی در دنیا بود. در نیمه دوم سال 1385 به مدت یک ماه تولید آزمایشی شروع شد و در بهمن سال 1386 محصول آب معدنی بیشه به صورت جدی وارد بازار ایران شد. در بحث اشتغال زایی کارخانه آب معدنی بیشه 76 نفر در یک شیفت کاری 8 ساعته  در این کارخانه مشغول به فعالیت هستند.پس از این نشست به همراه آقای عبدالحسن رشیدی نایب مسول فنی کارخانه به بازدید ازخط تولید پرداختیم و مرحله به مرحله توضيحات لازم را از ايشان جويا شديم.

 

سيستم تصفيه آب

جناب آقاي مهندس عبدالحسين رشيدي در اين زمينه مي گويد زماني كه آب از چشمه به اين بخش پمپ مي شود، ابتدا وارد فيلتر شني شده كه تمام ناخالصي‌هاي آب از آن جدا مي شود سپس آب وارد مخزن 2000 ليتري مي گردد، پس از اين مخزن، فيلتر كربن قرار دارد. اين فيلتر رنگ،‌ طعم و بوي آب را مي گيرد، پس از آن فيلتر كارتريج وجود دارد كه مي تواند ميكروب‌هاي آب را از بين مي برد. فيلتر‌هاي ما 2/0 و 3/0 ميكرون هستند وعملا پس از خروج آب از اين فيلترها هيچ گونه ميكروبي در آب وجود نخواهد داشت. آبي كه از اين قسمت خارج مي شود به وسيله پمپ به سمت خط بسته‌بندي منتقل مي گردد. لازم به ذكر است بگويم كه كل قسمت Beverage Treatment كارخانه ساخت شركت cheriwa بوده و توليد آب شركت آب معدني بيشه تحت ليسانس اين شركت توليد مي گردد.

در ادامه در قسمت تصفيه آب ژنراتور ساخت ازن و سيستم توليد آب و ازن قرار دارد. از اين آب براي شستشو بطري‌ها در قسمت بسته‌بندي استفاده مي شود. آقاي رشيدي مي گويد در اين بخش ازن به مقدار 0/3 ppm به آب اضافه مي شود كه قدرت پاك كنندگي آب را افزايش داده و بطري‌هايي كه با اين آب شسته مي شوند به نهايت پاكي و تميزي مي رسند.

لازم به ذكر است در اين بخش دستگاه سختي گيري مشاهده شد كه آقاي رشيدي در اين باره گفتند: اين دستگاه قادر است سختي آب را تا 50 كاهش دهد. از آنجا كه براي توليد نوشابه نيازمند آب نرم هستيم چرا كه آب سخت گاز را به خود نمي پذيرد و براي اين كه بتوانيم گاز را با آب تركيب نمائيم نيازمنديم كه سختي آب را تا اين حد پايين بياوريم.

مانند ساير بخش‌هاي آب معدني بيشه، در قسمت تصفيه آب آن نيز تجهيزات كامل از بهترين سازندگان دنيا مشاهده كرديم. در اين قسمت تعدادي ژنراتور و تصفيه هوا كه براي بخش‌هاي مختلف بادكن،‌ تزريق مورد استفاده بودند با نظم خاصي در كنار يكديگر چيده شده بود.

چيلرها

كليه چيلرها نصب در كارخانه ساخت شركت piovan ايتاليا مي باشد. به طور كلي قسمت cooling دستگاه‌هاي موجود در كارخانه ساخت اين شركت ايتاليايي است. هر كدام از چيلرها شامل 2 كمپرسور بوده و ظرفيت هر كدام 150 تن مي باشد.

دستگاه توليد درب آب معدني

اين دستگاه تزريق مدل SYNERGY ساخت شركتNetstal سوئيس است كه براي توليد درب آب معدني با دهانه 30 ميلي متر در كارخانه نصب شده است. اين دستگاه داراي قالب 36 حفره‌اي بوده و توانايي توليد 24 هزار درب را در ساعت دارد. درب‌هاي توليد شده شركت آب معدني بيشه 9/1 گرم وزن دارند. قالب اين دستگاه ساخت شركت KTW اتريش است مواد مصرفي اين درب‌ها HDPE با گريد 5620 توليد پتروشيمي تندگويان بوده و مستربچ آن نيز از اينرپلاستيك تهيه مي شود. درب‌هايي كه حال حاضر توليد مي شوند داراي 7 درصد مستربچ مي باشند. سايكل تايم دستگاه 53/5 ثانيه است. زماني كه درب تزريق مي شود قالب به مدت 5/1 ثانيه ثابت مي ماند و دماي درب از 240 درجه به 12 درجه سانتي گراد رسيده و سپس درب‌هاي توليد شده reject مي شود.

ماشين آلات توليد پريفرم

ماشين PET-LINE 12000 ساخت شركت Netstal كه بر روي اين دستگاه چيلر و دراير ساخت piovan ايتاليا نصب شده است. آقاي رشيدي كارخانه مي گويد دو دستگاه PET-LINE و چهار قالب در كارخانه داريم كه براي توليد پريفرم هاي آب معدني و نوشابه تهيه شده‌اند در حال حاضر اين ماشين آلات در حال توليد پريفرم‌هاي آب معدني هستند. قالب‌هاي دستگاه 48 حفره و ساخت شركت otto Hofstetter AG آلمان است. وزن پريفرم‌هاي توليدي با اين ماشين آلات به اين صورت است كه بطري 5/1 ليتري نوشابه 47 گرم، 5/1 آب 34 گرم، نيم ليتر آب 18 گرم و 330 سي سي نوشابه 28 گرم مي باشد.

PET line داراي مكانيسم توليد پريفرم جالبي است به طوري كه در بالاي ماشين رباتي قرار دارد. پريفرمي كه پس از تزريق توليد مي شود به وسيله بازويي كه به صورت عمودي حركت مي كند به بازوي ديگري كه قابليت چرخش 90 درجه‌اي دارد منتقل مي شود و اين بازو پريفرم ها را به قسمت خنك كن منتقل مي كند كه پس از خنك شدن از دستگاه خارج مي شود و احتمال خرابي و خراش پريفرم را به حداقل مي رساند.

آقاي رشيدي در ادامه مي گويد: هر چه وزن پريفرم پايين‌تر باشد سرعت توليد نيز بيشتر است يعني زماني كه ما پريفرم 18 گرمي آب را توليد مي كنيم ماشين به راحتي 16800 پريفرم در ساعت توليد مي كند. در هر صورت سرعت توليد براي پريفرم‌هاي 34 گرمي 11500 پريفرم در ساعت و براي پريفرم‌هاي 47 گرمي سرعت توليد ده هزار پريفرم در ساعت مي باشد.

سايكل تايم PET- line براي توليد پريفرم‌هاي 34 گرمي 5/13 ثانيه و براي توليد پريفرم‌هاي 18 گرمي 3/10 ثانيه مي باشد.

بادكن Blow molding

در كارخانه آب معدني بيشه يك ماشين بادكن روتاري contiform  هشت حفره ساخت شركت krones نصب و در حال كار بود. اين ماشين كاملا اتوماتيك بوده و بطري هاي توليد شده به وسيله يك Airconveyer به خط پركن منتقل مي شوند. آقاي رشيدي مي گويد: اين بادكن داراي يك مخزن است كه به طور اتوماتيك عمل رساندن پريفرم را به دستگاه بادكن انجام مي دهد، پس از اين مخزن نوار نقاله‌اي قرار دارد كه پريفرم‌ها را به بالا منتقل كرده و در آنجا عمل رديف كردن پريفرم‌ها انجام گرفته و‌ از گلويي به طور عمودي آويزان مي شوند. پريفرم‌هايي كه به صورت افقي قرار گرفته‌اند به صورت اتوماتيك به منبع تغذيه بر گردانده مي شوند. پريفرم ها وارد دستگاه بادكن مي شوند و يك مجموعه گيره كه با سرعت بسيار بالايي در حال چرخش هستند، پريفرم‌ها را به بخش Heating منتقل مي كنند. در اين قسمت پريفرم‌ها تا دماي 120درجه گرم مي شوند پريفرم هاي گرم شده به وسيله گيره ديگري به قالب‌هاي باد منتقل مي شوند سرعت باز و بسته‌ شدن قالب‌هاي باد بسيار زياد است و ما توانايي ديدن اين مجموعه عمليات براي توليد بطري را نداريم. مدل ماشين بادكن contiform 58  مي باشد و توانايي توليد 12 هزار بطري 5/1 ليتري را در ساعت دارد.

آقاي رشيدي درباره پروسه توليد بطري مي گويد زماني كه پريفرم گرم شده وارد قالب مي شود يك استرچ اوليه بطري را مي كشد كه با توجه به برنامه‌اي كه به دستگاه داده شده است براي توليد بطري‌هاي نيم و يك ونيم ليتري متغيير است،‌ قبل از اين كه استرچ خارج شود، فشار باد 10 بار اقدام به پيش دمش مي كند و در نهايت با فشار باد 40 بار پريفرم باد مي شود. قالب‌هاي دستگاه داراي سيستم خنك سازي است و پس از توليد بطري كامل اقدام به سرد كردن بطري  مي نمايد. اين سيستم با آب كار مي كند.

آقاي رشيدي مي افزايد تعويض قالب‌هاي دستگاه بادكن حدود 40 دقيقه طول مي كشد اما آنچه كه بسيار مهم است تنظيم كردن دستگاه است.

ما در كارخانه يك دستگاه بادكن kosme نيز ديديم كه اختصاص به توليد بطري‌هاي نيم ليتري داشت اين ماشين به صورت خطي كار مي كند و داراي 4 قالب باد مي باشد و قادر به توليد 6 هزار بطري نيم و يك ونيم ليتري  در ساعت است. همان طور كه مي دانيد kosme يكي از شركت‌هاي زير مجموعه krones است و در آلمان به خواهر خوانده آن معروف است.

آنچه تا اينجاي بازديد خط بسته بندي آب معدني بيشه جالب توجه بود اين است كه تمام ماشين آلات داراي درب و محفظه شيشه‌اي است كه اگر باز باشند دستگاه كار نمي كند. اين گونه طراحي ماشين داراي بهترين ايمني براي اپراتور است و امكان صدمه ديدن اپراتور را به صفر كاهش مي دهد.

پس از Air conveyer ماشين تري بلوك كرونز قرار دارد كه 12 هزار بطري را در ساعت شسته، پر كرده و درب گذاري مي نمايد اين دستگاه داراي 44 هد شستشو، 62 هد پركن و8 هد درب‌بند مي باشد. در قسمت شستشو آب مخلوط شده با ppm3/0 ازن براي شستشوي بطري‌ها استفاده مي شود آقاي رشيدي مي گويد هواي داخل بطري با فشار هواي داخل منبع تغذيه پركن بايد برابر باشد و اگر اين دو برابر نباشد عمل پر كردن انجام نمي شود،‌ نازل‌هاي داخل بطري عمل خارج كردن هواي درون بطري را نيز انجام مي دهند و تعادل لازم را ايجاد مي كنند. پس از پر شدن نيز به صورت اتوماتيك درب گذاري صورت مي گيرد.

كنار دستگاه پركن يك دستگاه سورت درب نيز قرار دارد اين دستگاه داراي منبع تغذيه است و درب‌ها را به سمت بالاي قسمت درب‌بندي منتقل و در آنجا به صورت مناسب و خطي قرار مي دهد. لازم به ذكر است كه تمام اين عمليات به وسيله يك رايانه كه در كنار دستگاه قرار دارد به راحتي كنترل و هدايت مي شود.

به محض خروج بطري از ماشين پركن يك دستگاه بازرسي بطري قرار دارد كه ميزان آب پر شده و درستي درب بسته‌ شده را كنترل مي كند. اين دستگاه به محض تشخيص يك بطري ناقص آن را از خط توليد خارج مي نمايد.

آقاي رشيدي مي گويد اين دستگاه درب را با سنسور و سطح آب را با اشعه گاما كنترل مي نمايد. قبل از ماشين برچسب زني دستگاهي قرار دارد كه بطري‌هاي خيس را جهت بالا بردن كيفيت برچسب‌زني خشك مي كند.

ماشين ليبل زن كارخانه contirol ساخت شركت krones است. اين ماشين ليبل زن opp با سرعت 12 هزار بطري در ساعت بوده و با چسب گرم كار مي كند. اين ماشين داراي 2 رول برچسب مي باشد و بطري‌ها به صورت يكي در ميان به وسيله رول ها ليبل‌گذاري مي شوند.

پس از ماشين ليبل زني يك دستگاه جت كد ساخت شركت Domino، انگليسي و در انتهاي خط توليد يك ماشين شرينگ پك krones قرار دارد. در محفظه پايين دستگاه رول فيلم شرينك، cuteer و ساكشن دستگاه قرار دارد. ساكشن عمل صاف ماندن فيلم را بر عهده دارد تا به درستي به دور بطري‌ها پيچيده شود. در ابتداي شرينك پك، از سيستم پخش آب و صابون براي روان كردن و كم كردن اصطكاك بين بطري و نوار نقاله استفاده مي شود. ما نمونه‌هاي زيادي از اين ماشين را در كارخانه هاي مختلف ديده بوديم كه سازندگان ايراني از آن كپي برداري كرده بودند به هر حال مي توان ادعا نمود كه آب معدني بيشه يكي از مجهزترين كارخانجات ايران است كه اقدام به توليد آب معدني مي كند خط توليد آّب نيم ليتري كارخانه نيز به طور كامل ساخت شركت krones است و توانايي توليد 6 هزار بطري در ساعت را دارد.

در انتهاي سالن توليد انبار قرار دارد كه داراي مساحتي 1200 متري است و توانايي ذخيره 10 روز توليد كارخانه را دارد. لازم به ذكر است يك دستگاه ليفتراك عمل حمل توليدات از خط توليد به انبار را برعهده داشت در اين كارخانه يك خط كامل توليد و بسته‌بندي نوشابه گازدار نيز وجود داشت كه هنوز راه‌اندازي نشده بود ميكسرهاي شربت، آب و گاز آن قبل از پركن قرار داشت. آقاي رشيدي مي گويد از خط پر كن آن مي توان براي پركردن آب معدني نيز استفاده نمود و سرعت توليد آن نيز 12هزار بطري در ساعت است.

آزمايشگاه:

سركار خانم احمدي پور مسول بخش آزمايشگاه آب معدني هستند. اين آزمايشگاه از دو بخش ميكروبي و شيميايي تشكيل شده است ايشان درباره تعداد و چگونگي آزمايش‌هايي كه بر روي آب انجام مي شود مي گويد:

ما بر روي آب 5 آزمايش ميكروبي كه مربوط به شناسايي ميكروب‌هاي مربوط به آب معدني شامل pseudomonas, Ecoli, calform و .... مي شود.

معمولا براي انجام اين آزمايشات از موادي مانند      sps-Agor, Azid- Glucose-Bouillon, TER VITOL- 7 AR

 

كه همگي خارجي و از آلمان وارد مي شوند استفاده مي كنيم.

در بخش آزمايش‌هاي شيميايي مواد معدني و فلزات سنگين را به طور مرتب آزمايش مي كنيم. فلزات سنگين شامل كادميوم وآهن،‌ روي،‌ مس، منگنز،‌ نيكل و كرم مي گردد البته مقدار اين فلزات بسيار،‌ بسيار ناچيز و در حدود صفر است اما با توجه به چك ليست وزارت بهداشت ما اين آزمايشات را انجام مي دهيم. در بخش شيميايي چك ليست‌هاي آب را به صورت ماهيانه براي اداره استاندارد و نظارت بهداشت ارسال مي كنيم.

آزمايش‌هاي شيميايي را 2 بار در روز انجام مي دهيم.

خانم  احمدي‌پور مي افزايد ما در يك شيفت كاري كه 8 ساعت است 4 بار آزمايش ميكروبي انجام مي دهيم

دستگاه‌هاي آزمايشگاه شيميايي ما شامل هود ميكروبي،‌ بن ماري، اتوكلاو، انكوبا تورساره، PH متر و .... مي گردد.

و مواد اوليه مصرفي ما شامل آمونياك 25 درصد، كربنات كلسيم، Eriochrom blackt, Trithenolamin و... مي شود تمام مواد اوليه مربوط به merk آلمان مي باشد.

خانم احمدي‌پور مي گويد: كارخانه و آب توليدي بيشه تنها داراي استاندارد ملي است و هنوز HACCP و ISO دريافت ننموده‌ايم البته اين استانداردها در حال پيگيري هستند و به زودي اخذ مي شود.

 

در نهايت در دفتر مركزي آب معدني بيشه واقع در تهران با آقاي هولاكويي مدير فروش و آقاي مصدق مشاور مدير عامل به صحبت نشتيم قصد ما ارائه يك گزارش درباره سيستم فروش و بازاريابي شركت آب معدني بيشه است.

آقاي هولاكويي فارغ التحصيل در رشته شيمي هستند و درباره فعاليت‌هاي خود مي گويد تحت اين عنوان وارد صنعت چاپ شدم كه با صنعت چسب آشنا بودم و همان‌طور كه مي دانيد چسب ارتباط نزديكي با چاپ دارد چون يك بخش چاپ مربوط به ليمنيت مي گردد، اين لميناسيون به دليل مصرف بالاي چسب من را وارد بحث چاپ نمود. من در كارخانه‌هاي زيادي به عنوان مسئول فني و مدير فروش كار كردم و با كارخانه‌هاي مصرف كننده چاپ لفاف آشنا شدم به عنوان مشاور چاپ وارد مجموعه فيلم و چاپ رباط لرستان شدم.

آقاي هولاكويي در مورد مجموعه فيلم و چاپ مي گويد: اين شركت حدود 10 سال پيش تاسيس شده است اما از زماني كه ماشين آلات خريداري،‌ نصب و راه‌اندازي شده است و با توجه به تحريم‌هاي به وجود آمده مدت زمان طولاني سپري گرديده است و حتي در حال حاضر بعضي از تجهيزات به دليل عدم ورود كارشناسان خارجي نصب نشده است بخش توليد فيلم 3 و 5 لايه دو ماه و نيم پيش شروع به توليد نموده اما دستگاه چاپ فلسكور هشت رنگ با پيستون مركزي كه در نوع خود سومين ماشين در ايران است هنوز آماده به كار نيست.

با ماشين‌آلات توليد فيلم مي توانيم نايلون‌هاي خاص توليد كنيم اما با توجه به مصرف كارخانه آب معدني در زمينه ليبل و فيلم شرينك يكي از ماشين آلات در حال توليد فيلم شرينك 3 لايه است از خصوصيات اين فيلم مي توان به ضخامت كم‌تر آن نسبت به فيلم‌هاي شرينك موجود در بازار اشاره نمود. فيلم‌هاي تك و سه لايه موجود در بازار كه با ماشين‌آلات آسيايي توليد مي شوند كيفيت فيلم توليد شده با ماشين آلات windmoler را ندارند بنابراين مجبورند ضخامت فيلم شرينك را 90 تا 120 ميكرون افزايش دهند اما فيلم شرينك توليدي ما داراي ضخامت 60 تا 70 ميكرون است كه استحكام آن نيز افزايش يافته است.

از ويژگي‌هاي ماشين توليد فيلم مي توانم به درصد خطاي تغيير ضخامت ماشين كه صفر است اشاره كنم چرا كه دستگاه فيلم 3 لايه به صورت ورتاري تعيين ضخامت مي كند و با كوچك‌ترين تغيير عمليات توليد را متوقف مي كند دستگاه توليد فيلم  5 لايه به دليل حساسيت بالا در بين لايه‌ها براي سنجش ضخامت از دستگاه راديواكتيو استفاده شده است. اين دستگاه به صورت خطي حركت مي كند اين سيستم بسيار هوشمند است و با توجه به اين كه يك محدوده ضخامت براي آن تعريف مي كنيم به صورت اتوماتيك تعادل را برقرار مي كند و اگر ضخامت از محدوده معين خارج شود عمليات توليد متوقف مي گردد. اين تكنولوژي بسيار كارآمد است.

ايشان در ادامه مي گويد فيلم 5 لايه ما داراي عرض 140 بوده و فيلم 3 لايه با عرض 120 توليد مي شود.

30 درصد از فيلم 3 لايه توليد شده در كارخانه چاپ و فيلم رباط لرستان براي كارخانه آب معدني اختصاص دارد و فيلم 5 لايه كلا براي تقاضاي بازار توليد مي گردد 30 درصد ظرفيت چاپ نيز براي كارخانه آب معدني است اين كارخانه داراي چاپ،‌ لميناسيون و برش نيز مي باشد و ليبل‌ها داخل كارخانه توليد مي شوند ما در كل براي آب معدني 2 ليبل متفاوت داريم و اندازه‌هاي متفاوت دارد. اگر خط نوشابه به توليد برسد ما 2 طرح متفاوت را براي كل محصولات بيشه چاپ خواهيم نمود.

دستگاه‌هاي نصب شده در كارخانه آب معدني همگي توانايي توليد يك محصول را دارند مثلا ما مي توانيم از تمام ماشين آلات براي محصول نيم يا يك و نيم ليتري استفاده شود. خط توليد نوشابه نيز مي تواند آب معدني بسته‌بندي كند اما با توجه به اين كه با شركت بازرگاني قرارداد داريم و بايد خط نوشابه ما را راه‌اندازي نمايند ترجيح داده‌ايم اين خط مخصوص نوشابه باقي نماند.

آقاي هولاكويي درباره كارخانه آب معدني مي گويد فكر كنم ما از معدود كارخانه‌هايي باشيم كه كليه اقلام مورد مصرفي هر بطري آب معدني را خودمان توليد مي كنيم،‌ اگر خط توليد ليبل در مرداد ماه به توليد برسد در واقع يك كارخانه بي نياز هستيم وكليه مواد اوليه به صورت خام وارد كارخانه شده و تبديل به محصول مي شود يك خط توليد درب با دهانه 30 ميلي متر آب معدني كه قابليت توليد درب 28 ميلي متري نوشابه را نيز دارد خريداري كرديم، دو تا خط توليد پريفرم نيز داريم كه تيراژ توليد آنها از تيراژ توليد آب بيشتر است و به همين دليل پريفرم‌هاي اضافه را به بازار عرضه مي كنيم در اين زمينه به چندين كارخانه در شيراز،‌ ياسوج،‌ ايلام آذربايجان غربي و شمال پريفرم مي دهيم. با توجه به اين كه فيلم شرينك را هم توليد مي كنيم پس تمام اقلام مصرفي در كارخانه توليد مي شود اين مسئله 2 حسن بزرگ دارد يكي اين كه قيمت تمام شده محصول را كاهش مي دهد دوم اين كه ما هرگز محتاج كارخانه‌هاي توليد كننده ديگر نيستيم. حال كساني كه از ما درب،‌ پريفرم، ليبل يا فيلم شرينك خريدراي مي كنند مي دانند كه ما خود مصرف كننده‌ايم پس مجبوريم همواره كيفيت محصول خود را حفظ كنيم و جنس بي كيفيت را هرگز توليد نمي كنيم.

آقاي هولاكويي مي گويد ما عضو انجمن توليد كنندگان آب معدني هستيم و به قيمت تصويب شده از طرف انجمن پايبنديم  و در كل از رقابت ناسالم گريزانيم، رقابت ناسالم غير از از بين بردن بازار تاثير ديگري ندارد هر كارخانه‌اي با توجه به قيمت تمام شده محصول يك قيمت پايه دارد و نمي توانيم قيمت تمام شده را براي كارخانه‌ها يكسان فرض كرد. هر كارخانه‌اي يك سري هزينه سربار، تعداد كارگر و ميزان حقوق مخصوص به خود دارد وقتي تمام مسائل را كنار هم مي گذاريم يك قيمت به دست مي آيد و ما محصول را نمي توانيم بالاي اين قيمت عرضه كنيم چرا كه از طرف مشتري رد مي شود و زير قيمت هم نمي توانيم محصول را عرضه كنيم چرا كه كارخانه سهمي از سود را مدنظر دارد كه توانايي حضور بيشتر در بازار رقابت را داشته باشد با توجه به آب‌هاي موجود در شهر‌هاي كشور مصرف آب معدني در ايران رو به رشد است چرا كه مصرف كننده مي داند يك بطري آب معدني علاوه بر رفع تشنگي يك سري املاح مورد نياز بدن را نيز تامين مي كند. هر آب معدني با توجه به قرار گرفتن در موقعيت‌هاي اقليمي و جغرافيايي در ايران داراي املاح مختلفي است در واقع بهترين آبي كه در مناطق مختلف ايران بسته‌بندي مي شود معمولا از سلسله جبال زاگرس گرفته مي شود چون بارش‌هاي بيشتري داشته و به نوعي كمتر دست انسان به آن رسيده است و حالت طبيعي خود را حفظ كرده است خوشبختانه دبي چشمه نيز ثابت شده است و همواره املاح داراي مقادير ثابت و خاصي هستند. آل معدني بيشه در فصول مختلف سال داراي تركيبات متغيير نيست آقاي هولاكويي درباره طرح‌هاي مختلف بطري نيم ليتري و يك و نيم ليتري مي گويد: قابلي كه روي خط توليد بطري نيم ليتري است از ابتدا روي آن بوده و مي توانم بگويم به صورت سليقه‌اي عمل شده است.

سيستم كارخانه به وسيله شركت‌هاي Netstal وKrones پيشنهاد شده است. ما پيش زمينه‌اي از توليد نداشتيم در آينده طرح بطري را مي خواهيم شفاف‌تر كنيم و خطوط بطري را كم كنيم. در بين توليد كنندگان مطرح آب معدني در ايران معمولا براي 5/1 ليتري از پريفرم 34 گرم استفاده نمي كنند حتي كارخانه‌هايي هستند كه پريفرم 5/1 ليتري آنها 19 يا 20 گرم است ولي ما هنوز پريفرم 34 گرمي توليد  مي كنيم و مي دانيم كه اين كار درست نيست اما هدف ما اين بوده است كه بطري استحكام بالايي داشته باشد. از آنجا كه در بحث صادرات بسيار گسترده عمل مي كنيم به ناچار از اين پريفرم‌ها استفاده مي كنيم.

ايشان مي افزايد زماني كه قالب در خارج از كشور ساخته مي شود هزينه‌هاي بسيار بالايي دارند،‌ قالب‌هايي كه براي توليد پريفرم براي كارخانه وارد شده است به پيشنهاد خود آنها بوده در كل ما تمايل زيادي به كم كردن وزن پريفرم داريم. قالب‌هاي ايراني بسيار ارزان‌تر هستند و كيفيت محصول توليد شده نيز قابل مقايسه نيست آنچه كه بسيار اهيمت دارد طول عمر قالب است. ضخامت پريفرم در سطح جانبي استوانه‌اي بايد كاملا يكنواخت باشد تا در مرحله بادكردن دچار مشكل نشود.

آقاي هولاكويي در مورد سيستم فروش مي گويد ما حدود 5 ماه است كه كار فروش را بر عهده داريم و در اين مدت سياست كاري ما بر اين اساس بوده است كه نمايندگاني از شهرهاي مختلف جذب كنيم. در سال گذشته به صورت موردي به شهر‌هاي هم جوار كارخانه فروش داشتيم كه كارخانه با تمام ظرفيت كار نمي كرد در حال حاضر نماينده فروش در شهرهاي مختلف داريم اگر شهري بزرگ بود آن را به دو قسمت گرديم و اگر كوچك بود با يك نماينده همكاري كرديم نماينده‌هاي ما به صورت فردي و يا شركت پخش هستند. نماينده‌هاي شركتي به دليل دارا بودن سيستم مويرگي از فروش بالاتري برخوردار هستند قيمت آب درب كارخانه محسوب مي شود و هزينه‌هاي حمل است كه متفاوت است در حال حاضر ما در 75 درصد از استان‌ها نماينده داريم و در استان‌هاي مركزي و شهر‌هاي جنوبي مانند اهواز و تهران نمايندگان فعال‌تر عمل كرده  از فروش بيشتري برخوردار هستند در تهران به صورت منطقه‌اي عمل مي كنيم و تهران را با توجه به مناطق شهرداري تقسيم كرده‌ايم.

در تهران مناطق 1،3،4،5 جزو مناطق پرفروش است چون مصرف كنندگان اين مناطق از لحاظ رفاه و درآمد در سطح بالاتري هستند در مناطق 12 و 14 نيز به دليل محدوده بازار و حضور عمده فروشان نيز فروش خوب است اما همين محصولا دوباره در مناطق پرفروش عرضه مي گردد. دركل بيشتر مصرف آب تهران در مناطق شمال شهر و مبادي ورودي مانند ترمينال‌ها،‌ راه‌آهن و فرودگاه‌ها مي باشد. ما براي نمايندگان به صورت هر روز و يا 2 روز يك‌بار،‌ آب ارسال مي كنيم. بعضي از شهرها خود توليد كننده آب هستند و شما نبايد انتظار فروش بالايي در آنجا داشته باشد يا بعضي از مناطق از آب شهري مطلوبي برخوردارند و استقبال از آب معدني در آنجا كم‌تر است اما مثلا در شهر اهواز يا خرمشهر كه از آب لوله كشي مطلوبي برخوردار نيست مصرف آب معدني بسيار زياد است. به نظر من آب معدني بومي خواهد شد كارخانه‌ها پس از مدتي مجبور مي شوند به صورت بومي كار كنند يكي از دلايل آن هزينه‌هاي حمل است وقتي يك بطري آب فاصله هزار كيلومتري را طي مي كند به اندازه نصف مبلغ آن بطري به قيمت اضافه مي شود اين باعث مي شود شما قدرت رقابت با آبي كه در فاصله 200 كيلومتري آن منطقه توليد مي شود نداشته باشيد بيشتر بازار هدف آب تهران است شما تمام برندها را در تهران مي بينيد. يك راه كار خريد چشمه در مناطق مختلف است اما داشتن انبار در مناطق مختلف جوابگو نيست زيرا شما باز هزينه حمل داريد. بگذاريد مشهد را مثال بزنيد زماني كه شما يك بريلي آب به مشهد ارسال مي كنيد هزينه 45 توماني به هر بطري اضافه مي شود پس قيمت بطري آب شما با آب معدني كه در مشهد توليد مي شود تفاوت قيمت دارد پس قدرت ورود به آن بازار را نخواهيد داشت البته اگر سيستم ريلي كشور در دست باشد و تمام مناطق را پوشش دهد شما به راحتي قدرت توزيع و فروش در تمام نقاط كشور را خواهيد داشت.

ايشان مي افزايد كارخانه ما حدود 2 سال است كه آب توليد مي كند در سال اول حدود 70 درصد توليد به عراق صادر مي شد اما از آنجا كه بازار عراق همواره در دسترس نيست و هيچ نظام و قانون مستمري ندارد نمي توان به آن اتكا نمود مثلا در طي يك هفته گفتند بايد علامت استاندارد به زبان انگليسي باشد. هر كشوري مي آيد در عراق سياست گذاري مي كند در ضمن بازارچه‌هاي مرزي امكانات رفاهي براي خود كاركنان بازارچه را ندارند حال اگر توليد شما بخواهد يك شب آنجا بماند به صورت تصاعدي هزينه‌ها افزايش مي يابد. در سال دوم توليد توجه ما به بازار ايران جلب شده كه تا به حال به موفقيت‌هاي خوبي در اين زمينه رسيده‌ايم.

در ادامه صحبت آقاي مصدق مشاور ريس هيات مديره كارخانه به جمع اضافه شدند ايشان مدير كل اداره صنايع استان لرستان بودند كه در حال حاضر بازنشسته شده‌اند. ايشان مي گويد به دليل گستردگي مصرف PET در آب معدني، نوشابه، آرايشي بهداشتي،‌ شوينده‌ها و.... توجه به اين صنعت در زمينه‌هاي توليد، مصرف، جايگزين‌ها و بازيافت بسيار ضروري است.

آقاي مصدق درباره آينده اين صنعت مي گويد:

در ايران به دليل اين كه منابع نامحدود است بنابراين اين منابع بهره‌وري ندارند مثلا ما بر خلاف عرف پذيرفته شده بشر آب را در حد شرب تصفيه مي كنيم و سپس آن را در يك شبكه زيرزميني هزار كيلومتر مربعي پخش مي كنيم. اين شبكه انواع و اقسام شكنندگي و پوسيدگي دارد آب به دليل سيال بودن منطقه وسيعي را در صورت آلودگي، آلوده مي كند.

تصور اين كه با شبكه لوله كشي آب صددرصد سالم را به مردم برسانيد از لحاظ عقلي و علمي امكان‌پذير نيست بنابراين اين وضيعت توزيع آب در ايران جوابگو نخواهد بود. استانداردهاي آب تعريف شده است امكان ندارد شما بتوانيد از شهرهاي مختلف نمونه آب تهيه كنيد و آن استانداردها را داشته باشد من نمي گويم متفاوت نيست چون هر منطقه املاح و خصوصيات خود را دارد منظور من استاندارد آب خوردن است به عنوان مثال كشور يمن كه سرانه درآمد آن 300 دلار است از شبكه آب رساني براي شستشو استفاده مي كنند و آن درصد بسيار كم مصرف كه براي خوردن است به صورت بسته‌بندي عرضه مي شود اين مساله دو حسن بزرگ دارد يكي اين كه منابع ما صرف تصفيه‌هاي گران قيمت نمي شود دوم اين كه در سيستم توليد و توزيع آب بسته‌بندي اشتغال ايجاد كنيم. هزينه‌هاي صرفه جويي شده در درمان بيماري‌هاي گوارشي، انگلي كه با مصرف آّب سالم انجام مي شود را هم در نظر بگيريد.

ايشان مي افزايد: ايران يك كشور نيمه خشك است پس آب نامحدود نداريم بنابراين بايد آن را بهره‌وري نمائيم. در بسته‌بندي آب نيز تمام موارد را در داخل كشور توليد مي كنيم و از طرفي به دليل گرانبها بودن مواد بازيافتي صنعت به شدت در اين زمينه فعال شده است اگر شهرداري‌ها بتوانند سيستم بازيافت را تعريف كند مي تواند هزينه‌هاي جمع‌آوري زباله را با درآمد ناشي از آن بپوشاند.

اي وضعيت قابل دوام نيست كه با شبكه زيرزميني آب را توزيع كنيم چون كه جمعيت در حال رشد است. شبكه ها نيز فرسوده مي شوند وقتي در تمام دنيا اين مساله تجربه شده است بنابراين ما نيز به جايي مي رسيم كه آب را به صورت بسته‌بندي عرضه نمائيم حال اين بسته‌بندي‌ها گوناگون است. اگر بخواهيم بازار را براي شما تعريف كنم مي گويم شما 7 سال پيش اگر مي خواستيدد در يك شهر معمولي يك بطري آب معدني تهيه نمائيد حتما بايد چند مغازه خاص مراجعه مي كرديد البته در آن زمان چند كارخانه توليدآب معدني در ايران داشتيم اما در حال حاضر هيچ مغازه،‌ سوپرماركت و حتي دكه‌هاي روزنامه فروشي هم آب معدني ار عرضه مي كنند.

صنعت آب در ايران درحال طي كردن مرحله رشد سريع مي باشد. يعني از تولد،‌ رشد اوليه،‌دوران رشد سريع و تا رسيدن به مرحله بلوغ مدت زمان بسياري بايد سپري گردد بنابراين مي توانيم بگوئيم كه شايد در 10 سال آينده 95 درصد مصرف آب آشاميدني از طريق آّب بسته‌بندي صورت بگيرد.

اگر به اهواز برويد در آن منطقه آب را از رودخانه كارون كه خود بسيار آلوده است مي گيرند و تصفيه مي كنند حالت تصفيه شده آن نيز بسيار بدبو است مردم در اين شهر در خانه‌هاي خود داراي تصفيه‌هاي شني هستند و حدود 2 درصد مشكل را حل مي كند اما فيلترشني كه توانايي از بين بردن ميكروب‌ها را ندارد بنابراين بازار بسيار رشد خواهد كرد مثلا آيا در رستوراني آب را در پارچ عرضه مي كنند؟

ايشان مي افزايد: آب معدني يك كالايي است با قيمت بسيار پايين اما در تيراژ بالا بسيار كمرشكن است بنابراين هزينه حمل ونقل بسيار مهم است. طبيعي است از نظر جغرافيايي محصول بايد پخش شود شايد عاقلانه نباشد كه آب را از خرم‌آباد به سيستان و بلوچستان حمل كنيم پس آب بايد بومي گردد. تا زماني كه توليد آب معدني به اندازه مصرف در ايران و صادرات باشد تاسيس كارخانه‌هاي زياد اشكالي ايجاد نمي كند اما متاسفانه در ايران اتفاق ناگواري در حال رخ دادن است يعني در ايران استانداردهاي توليد آب رعايت نمي شود يعني در مناطقي كه كار شيميايي انجام مي شود كارخانه‌اي از چاهي كه براي سيستم خنك سازي كارخانه حفر شده است با نصب تجهيزات بسيار پيش پا افتاده در حال توليد آب است. اگر امروز وزارت بهداشت استانداردهاي خود را به اندازه 50 درصد اعمال كند اين مشكل پيش مي آيد. آب معدني داراي تعريف است و املاح مضر و مفيد دارد پس نمي توان به لفظ معدني بودن اكتفا نمود البته من متعتقدم كه اين دوره نيز بايد بگذرد و تقريبا دوره تكامل صنعت آب است. در حال حاضر مصرف كننده نهايي زياد به نام تجاري پيشرفته كه داراي تكنولوژي با رعايت استانداردها هستند با نام تجاري كه به صورت زير پله‌اي توليد مي شوند تفاوت‌ قايل نيستند. همان طور كه گفتم وزارت بهداشت بايد آرام آرام استانداردها را پياده كند اگر هم بخواهد سريع اين كار را انجام دهد باور كنيد 90 درصد كارخانه‌ها بايد تعطيل شوند.

ايشان مي افزايد منظور ما اين نيست كه براي توليد حتما از تكنولوژي پيشرفته با قيمت بالا استفاده شود بلكه اگر آبي با تجهيزات 100 ميليوني هم توليد مي شود زماني كه نمونه‌گيري و آزمايش شد داراي استاندارد باشد هدف ما توليد آب سالم و پاك است و به هر شكلي كه اين مساله امكان پذير و اقتصادي باشد به اين هدف برسيم. بگذاريد مثالي بزنم سال گذشته دريكي از بازارچه هاي مرزي آزمايشگاه مستقر كردند با ؟؟؟ نمي شود و از 42 مارك تجاري آب معدني آزمايش شده درآنجا تنها 2 مارك قابل قبول بود. آب نيز اين سير تكامل خود را سپري مي كند وقتي واحدهاي بزرگ و پيشرفته احداث شوند واحدهاي بزرگ و پيشرفته احداث شوند واحدهاي كوچك و غير استاندارد خود به خود حذف مي شوند آقاي مصدق درباره ظرفيت منابع آب مي گويد وقتي شما آب را بسته‌بندي مي كنيد بهره‌وري آن به حدي افزايش مي يابد كه باعث كمبود در آنجا تعريف نمي شود براي مثال استان لرستان حدود سيزده ميليارد متر مكعب آب جاري دارد حال فرض كنيد يك ميليارد متر مكعب آن را مي خواهيد به بهره‌برداري برسانيد حال اگر اين هزار ميليارد بسته را تقسيم بر هفتاد ميليون نفر جمعيت ايران نمائيم مي بينيم براي هر نفر 14 هزار ليتر اختصاص دارد آن هم از آب جاري يك استان، بنابراين ما اصلا كمبود نداريم. يك مساله ديگر شما در طول روز چقدر آّب مصرف مي كنيد و از اين آب مصرفي چند درصد را صرف آشاميدن مي نمائيد مي بينيد درصد مصرف آب آشاميدني بسيار كم است. با ايجاد يك كارخانه آب معدني علاوه بر بالا بردن سطح بهداشت جامعه،‌ هزاران شغل در توليد و توزيع و بازيافت بطري‌ها ايجاد مي كنيم آيا در هيچ كشوري با منابع خود اين كاري كه در كشور ما انجام مي شوند مي كنند؟

در خاتمه آقايي هولاكويي مي گويد ما در خرم آباد سيستم پخش مويرگي داريم و درآينده‌اي نزديك در تهران نيز اين سيستم را پياده مي كنيم در مورد فصل‌هاي مصرف نيز درست است كه مثلا از آبان مصرف آب كاهش مي يابد اما محصول جايگاه خود را در بازار پيدا مي كند در تهران هرگز مصرف آب بسته‌بندي قطع نمي شود و در رستوران‌ها،‌ ورزشگاه‌ها، وزارت خانه‌ها هنوز مصرف آب داريم قبول دارم حجم فروش كم مي شود در پايان از آقاي هولاكويي و كليه دست‌اندكاران آب معدني بيشه كه ما را در تهيه اين گزارش و بازديد ياري نمودند بسيار تشكر مي كنيم اميدوارم كه اين گزارش بتواند كمك شاياني به افراد سرمايه‌گذار در اين صنعت نمايد.

 

IRANBEV Media Ltd 2018©